April 12, 2012

Fra Angelico's Crucifixions

Ο μεγάλος ζωγράφος από τη Φλωρεντία έχει επιδείξει πολλά έργα με θέμα την Σταύρωση σε όλη τη διάρκεια της καλλιτεχνικής του πορείας. Ο Fra Angelico έχει συνδυάσει στο έργο του τη γοτθική παράδοση της Δύσης με τις ανανεωτικές τάσεις που αρχίζουν να κυριαρχούν στην Ιταλία του 15ου αιώνα. Μελετά εκ βάθρων τις νέες θεωρήσεις της προοπτικής στη ζωγραφική που πρώτος εισήγαγε ο Leon Battista Alberti, ώστε να καταλήξει σε ένα προσωπικό μνημειώδες στυλ με κύρια χαρακτηριστικά την κινητικότητα των μορφών σε φόντο απλό και απέριττο. Έτσι, προτιμά να δώσει έμφαση στα ζώντα πρόσωπα των έργων του με την πραγματικά αριστουργηματική χρήση των χρωμάτων στην απόδοση των βαθύτερων συναισθημάτων και εν προκειμένω του Θείου Δράματος. Όλα αυτά συντελούν στην αναγνώρισή του ως ενός από τους κορυφαίους της πρώιμης Αναγέννησης στην Ιταλία.


Crucifixion, c.1420
Tempera and gold on panel, 64 x 49 cm
Metropolitan Museum of Art, New York



Crucified Christ with the Virgin, St John the Evangelist and Cardinal Juan de Torquemada, 1440-42
Tempera and gold on panel, 88 x 36 cm
Fogg Art Museum, Harvard University, Cambridge


Crucifixion with the Virgin, John the Evangelist, and Mary Magdelene, 1419-20
Tempera and gold on panel, 64 x 38 cm
Private collection



Crucifixion with St Dominic, c. 1440-45
Fresco, 435 x 260 cm
Musée du Louvre, Paris



Crucifixion and Saints, 1441-42
Fresco, 550 x 950 cm
Convento di San Marco, Florence


Crucifixion and Saints (details)



Crucifixion with the Virgin, Mary Magdalene and St Dominic (Cell 25), 1441-42
Fresco, 176 x 136 cm
Convento di San Marco, Florence



Crucifixion with Mourners and Sts Dominic and Thomas Aquinas (Cell 37), 1441-42
Fresco, 213 x 165 cm
Convento di San Marco, Florence

February 8, 2012

Happy Birthday [Vol. 5]

Πέρασαν 5 ολόκληρα χρόνια από τη δημιουργία της Χουακίνα και εκείνα τα 15χρονα μεγαλώνουν και συνεχίζουν να μεγαλώνουν...
Ας είμαστε, λοιπόν, πιο αισιόδοξοι και χαρούμενοι -όσο μπορούμε μέσα σ' αυτές τις κοινωνικές συνθήκες των ημερών- με τα ευφάνταστα σχέδια του Marc Johns:

[αύριο έχω κι εγώ γενέθλια για να μη ξεχνιόμαστε*]


the paper crown made him feel bettter



If you can read this it is probably windy



You should wear something that matches your antlers



man wearing a booga wooga tshirt



Delusional paper towel tube



you stole my thunder, but I stole your lightning



compliments instead of drab music when you're on hold



long ears made him happy

Source: Marc Johns

January 31, 2012

Niki de Saint Phalle και Μετα-μοντερνισμός

Η Niki de Saint Phalle αποτελεί σίγουρα γνωστή φιγούρα του Μετα-μοντερνισμού. Παριζιάνα, γεννημένη το 1930, μεγάλωσε στη Νέα Υόρκη σύμφωνα με τις αξίες του Oldfields School από το οποίο και αποφοίτησε το 1947. Έχαιρε ήδη από τη δεκαετία του '50 διεθνούς φήμης, άλλωστε μέχρι το 1956 είχε πραγματοποιήσει πάνω από 60 ατομικές εκθέσεις τόσο στην Ευρώπη όσο και στις Η.Π.Α. χάρη στο έμφυτο ταλέντο και τον πολυπρισματικό της χαρακτήρα. Το '60 συνεργάζεται με τον Jean Tinguely και γίνονται εραστές. Το 1971 επισημοποιούν το δεσμό τους με γάμο, αν και χωρίζουν 2 χρόνια αργότερα χωρίς ωστόσο ποτέ να πάρουν διαζύγιο.

Δύο χαρακτηριστικά γλυπτά της:


Εύα, 1968
Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Θεσσαλονίκη

Αδάμ, 1958
Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Θεσσαλονίκη

Πηγή των 2 έργων: ΜΜΣΤ


Τόσο η Niki de Saint Phalle όσο και ο Jean Tinguely ανήκουν στο κίνημα του Νέου Ρεαλισμού ή αλλιώς του Ρεαλισμού που ακολούθησε το Μοντερνισμό (Μετα-μοντέρνος Ρεαλισμός). Οι αξίες των μετα-μοντέρνων είναι διαφορετικές. Δεν περιορίζονται μόνο στην άρνηση των αισθητικών αξιών, αλλά εισάγουν την Τέχνη σε μια νέα πραγματικότητα, συμπληρώνοντας τα μανιφέστα των Ντανταϊστών των περασμένων δεκαετιών. Η Τέχνη ισούται με τη Ζωή. Θεωρούν ότι η εφημερότητα πρέπει να χαρακτηρίζει το έργο τους, γι' αυτό παρουσιάζονται νέα δεδομένα, καινοτόμα και πρωτοποριακά. Στο εικαστικό έργο εισβάλλουν δύο έννοιες ασύμβατες με την διακοσμητική Τέχνη του τοίχου, ο χώρος και ο χρόνος. Ο χώρος με τη μορφή των γνωστών πλέον εγκαταστάσεων (installations) και ο χρόνος με τη δράση (performance), η οποία μετατρέπεται σε επεισόδιο ανοικτής έκβασης (happening), όταν εκτός από τον καλλιτέχνη συμμετέχει και το κοινό. Έτσι, ο Μετα-μοντερισμός, τον οποίο συνεχίζουμε να βιώνουμε ακόμη και σήμερα, αρνήθηκε τα μοντέρνα κινήματα των αρχών του 20ου αιώνα, επανέφερε τη θεματική στο καλλιτεχνικό έργο και οικειοποιήθηκε τον πραγματικό χώρο. Ο θεατής πλέον μπορεί να συμμετάσχει στην ίδια την έκθεση ή ακόμη να λάβει μέρος στη δημιουργία του έργου. Ο Γερμανός Joseph Beuys είπε ότι όλοι οι άνθρωποι είναι καλλιτέχνες, ενώ ο Αμερικανός Allan Kaprow, γνωστός για τα happenings του, ότι η Τέχνη είναι ένα με τη Ζωή, φράσεις-κλειδιά του κινήματος.Τέκνα του Νέου Ρεαλισμού είναι ο Μινιμαλισμός και η Εννοιακή Τέχνη.

Εδώ η περίφημη ανοικτή δράση του 1961. Ο Jean Tinguely καταστρέφει το ίδιο του έργο με μία έκρηξη -δήλωση της εφημερότητας- στο κοινό που παρακολουθεί. Η Niki de Saint Phalle στο περίφημο "Shooting Painting" χρωματίζει ένα λευκό επίπεδο έμμεσα με τη χρήση ενός όπλου κι αυτή ενώπιον του κοινού.




Τελικά, πόσο υπηρέτησαν οι μετα-μοντέρνοι ρεαλιστές τις αξίες τους; Η εφημερότητα καταργήθηκε με τις αναδρομικές εκθέσεις που διοργανώνονταν με τη δική τους στήριξη στα μεγάλα μουσεία. Η Τέχνη τους πήρε αξία και πωλήθηκε, ενώ αποδείχθηκε πως Τέχνη και Ζωή δε συμβαδίζουν, όπως πρέσβευαν, αν κρίνουμε ότι οι ίδιοι αυτοί δεν άσκησαν παρά μόνο την καλλιτεχνική τους ιδιότητα...

January 19, 2012

Belinda


Thanks to these lonesome vales,
these desert hills and dales,
so fair the game, so rich the sport,
Diana's self might to these woods resort.



Antonio del Pollaiuolo, Apollo and Daphne c. 1470-80
Tempera on wood, 30 x 20 cm
National Gallery, London

January 14, 2012

The Beast within


Ἰδοὺ ἔρχεται μετὰ τῶν νεφελῶν,
καὶ ὄψεται αὐτὸν πᾶς ὀφθαλμὸς
καὶ οἵτινες αὐτὸν ἐξεκέντησαν,
καὶ κόψονται ἐπ' αὐτὸν πᾶσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς.

...

Καὶ εἶδον οὐρανὸν καινὸν καὶ γῆν καινήν·
καὶ ἤκουσα φωνῆς μεγάλης ἐκ τοῦ οὐρανοῦ λεγούσης·
Ἰδοὺ ἡ σκηνὴ τοῦ Θεοῦ μετὰ τῶν ἀνθρώπων,
καὶ σκηνώσει μετ' αὐτῶν, καὶ αὐτοὶ λαὸς αὐτοῦ ἔσονται,
καὶ αὐτὸς ὁ Θεὸς μετ' αὐτῶν ἔσται,
καὶ ἐξαλείψει ἀπ' αὐτῶν ὁ Θεὸς πᾶν δάκρυον ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν,
καὶ ὁ θάνατος οὐκ ἔσται ἔτι,
οὔτε πένθος οὔτε κραυγὴ οὔτε πόνος οὐκ ἔσται ἔτι·
ὅτι τὰ πρῶτα ἀπῆλθον

...

ἐγὼ τῷ διψῶντι δώσω ἐκ τῆς πηγῆς τοῦ ὕδατος τῆς ζωῆς δωρεάν.
ὁ νικῶν, ἔσται αὐτῷ ταῦτα,
καὶ ἔσομαι αὐτῷ Θεὸς καὶ αὐτὸς ἔσται μοι υἱός.

τοῖς δὲ δειλοῖς καὶ ἀπίστοις καὶ ἐβδελυγμένοις
καὶ φονεῦσι καὶ πόρνοις καὶ φαρμακοῖς καὶ εἰδωλολάτραις καὶ πᾶσι τοῖς ψευδέσι
τὸ μέρος αὐτῶν ἐν τῇ λίμνῃ τῇ καιομένῃ ἐν πυρὶ καὶ θείῳ

January 5, 2012

This is the last time

Sometimes love is not enough
and the road gets tough

I don't know why...






*Lana Del Rey - Born to die

October 23, 2011

Goya & Beethoven στο Τελλόγλειο (20/10/2011 - 29/1/2012)

Στην έκθεση αυτή θα παρουσιαστούν πλήρεις τέσσερις σειρές των χαρακτικών του τα Καπρίτσια, τα Δεινά του Πολέμου, οι Παροιμίες, η Ταυρομαχία, που προέρχονται από την Εθνική Πινακοθήκη της Αθήνας. Στα έργα αυτά, 211 χαρακτικά, θα προστεθούν έξι ελαιογραφίες από το Μουσείο Καλών Τεχνών του Bilbao, που θα δίνουν μια εικόνα για την εποχή του και τη θεματογραφία του.



Από το Αρχείο Σπητέρη ένα πολύτιμο υλικό από εφημερίδες και περιοδικά του γαλλικού κυρίως τύπου στον 20ό αι. θα δημιουργήσει το υπόβαθρο για το περιεχόμενο της έκθεσης στο Τελλόγλειο. Ο Goya στο Τελλόγλειο έχει κεντρικό θέμα το έργο του ώριμου καλλιτέχνη, του «πρώτου μοντέρνου ζωγράφου της εποχής μας», ο οποίος μετά την τομή που δημιούργησε στο έργο του η κώφωση αποτυπώνει με ξεχωριστό τρόπο την ανθρώπινη τραγωδία. Πρόκειται δηλαδή για τον Goya των μαύρων ζωγραφιών στο σπίτι του στο Manzanarès, τον Goya που γνώρισε γενική αναγνώριση για τον τρόπο που με ανελέητο βλέμμα αποτύπωσε την εποχή του, την απάτη, τη διαφθορά, την αδικία, τη μικρότητα, τη βλακεία, τον πόλεμο, τον θάνατο, έναν Goya που γίνεται τραγικά επίκαιρος στις μέρες μας.





Η έκθεση αυτή, όπως και τα προηγούμενα χρόνια στις εκθέσεις των Picasso, Miro, Lautrec, θα συνοδεύεται από πολυάριθμες παράλληλες εκδηλώσεις που θα σχετίζονται με το θέατρο, τη μουσική, τον χορό, τη λογοτεχνία, τον κινηματογράφο, την ιατρική κ.ά. Με χαμηλού κόστους είσοδο και πρόβλεψη για τους νέους πιστεύουμε ότι θα καλυφθούν οι απολύτως απαραίτητες δαπάνες για την πραγματοποίησή τους.

Όπως και στις άλλες μεγάλες εκθέσεις του Τελλογλείου συνεργάζονται πολλοί φορείς πολιτισμού της πόλης σε μια προσπάθεια να προσφέρουμε στο κοινό ερεθίσματα για μια πληρέστερη κατανόηση του έργου του μεγάλου αυτού καλλιτέχνη.


Πηγή: Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ.

September 26, 2011

Άτιτλο

I read it in the sand
You'll come for me
And take me by the hand
Far from all I know
You'll take me there
And I will understand
Why you had to go
Into a night
That could eclipse your fate.
While there's others who
Like how'd you do
Beneath the stars I wait

La la la.

I read it in the sand
You'll come for me
And take me by the hand
Far from all I know
You'll take me there
And I will understand

Billy Mackenzie, Nocturne VII


Egon Schiele
The Poet

September 18, 2011

Biennale3


18 Σεπτεμβρίου - 18 Δεκεμβρίου 2011, Θεσσαλονίκη

Εγκαίνια: Κυριακή 18 Σεπτεμβρίου 2011

ΚΜΣΤ, Μονή Λαζαριστών, 19:30

(Οι εκθεσιακοί χώροι θα είναι ανοικτοί για το κοινό την Κυριακή 18.09 και τη Δευτέρα 19.09, 12:00-20:00)


Υπό το γενικό τίτλο «Παλιές Διασταυρώσεις- Make it new», που αναφέρεται στη θεματική επικέντρωση για τρεις συνεχείς διοργανώσεις, από το 2011 και μέχρι και το 2015, στην περιοχή της Μεσογείου, η 3η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, θα διεξαχθεί από τις 18 Σεπτεμβρίου έως τις 18 Δεκεμβρίου 2011, με κύριο διοργανωτή το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, μέσα από την «Κίνηση των 5 Μουσείων Θεσσαλονίκης» - 5Μ (Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών του ΑΠΘ).

Με την προσοχή στραμμένη στη Μεσόγειο, τον πολιτισμό και τους ανθρώπους της, διυλισμένα από τη σύγχρονη εικαστική ματιά, η φετινή διοργάνωση αναπτύσσεται σε όλη την πόλη και αποτελείται από κεντρικό και παράλληλο πρόγραμμα, που περιλαμβάνουν εκθέσεις, διεθνές εργαστήριo νέων καλλιτεχνών, φεστιβάλ performance, φιλοξενούμενες δράσεις και ένα συμπόσιο.

Η 3η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης χρηματοδοτείται από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Μακεδονία-Θράκη 2007-2013 του ΕΣΠΑ, με τελικό δικαιούχο το ΚΜΣΤ και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης).

Η διοργάνωση εντάσσεται στο πρόγραμμα «Θεσσαλονίκη: Σταυροδρόμι Πολιτισμών» του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, με θέμα για το 2011 τη Μέση Ανατολή, ενώ υποστηρίζεται από το Δήμο Θεσσαλονίκης και την Αντιδημαρχία Πολιτισμού, Παιδείας και Τουρισμού, την 9η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, καθώς και από άλλους πολιτιστικούς και εκπαιδευτικούς φορείς.



Διεύθυνση : Κατερίνα Κοσκινά, Ιστορικός Τέχνης-Μουσειολόγος, Πρόεδρος Δ.Σ. του ΚΜΣΤ.

Υπεύθυνη διαχείρισης έργου: Αθηνά Ιωάννου (ΚΜΣΤ).

Αξίζει τέλος να σημειωθεί ότι η 3η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης θα πραγματοποιηθεί έχοντας επιτύχει τη συνεργασία, σε επίπεδο προβολής και επικοινωνίας, με τη 11η Biennale Σύγχρονης Τέχνης της Λυών (15.09-31.12.2011, http://www.biennaledelyon.com) και την 12thIstanbul Biennial (17.09-13.11.2011, http://bienal.iksv.org).


κεντρικό πρόγραμμα



Ο ΓΚΡΕΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΡΕΜΑ

Επιμελητές: Paolo Colombo, Mahita El Bacha Urieta, Μαρίνα Φωκίδη

Βοηθοί Επιμελητές: Δόμνα Γούναρη, Άννα Μυκονιάτη (ΚΜΣΤ)

Διεθνής Συμβουλευτική Επιτροπή: Catherine David, Ιστορικός Τέχνης-Επιμελήτρια, Maria Rosa Girace Pieralisi, Διευθύντρια Ιταλικού Μορφωτικού Ινστιτούτου Θεσσαλονίκης, Jessica Morgan, Επιμελήτρια Σύγχρονης Τέχνης, Ντένης Ζαχαρόπουλος, Ιστορικός Τέχνης-Επιμελητής, Γιάννης Κουνέλλης, Καλλιτέχνης.

Οι επιμελητές του κεντρικού προγράμματος της 3ης Μπιενάλε, Paolo Colombo, Mahita El Bacha Urieta, Μαρίνα Φωκίδη, ανταποκρινόμενοι στις τρέχουσες κοινωνικές, πολιτικές συνθήκες στην περιοχή της Μεσογείου, και όχι μόνο, επέλεξαν τον τίτλο του κεντρικού προγράμματος και αναφέρουν στο βασικό, ιδεολογικό τους κείμενο για τη διοργάνωση:

«Στις τρέχουσες συνθήκες της αυξανόμενης αστάθειας που εγκυμονούν υποσχέσεις και κινδύνους, ο τίτλος Ο Γκρεμός και το Ρέμα, αποκτά μια ιδιάζουσα δυναμική καθώς συλλαμβάνει την αίσθηση του εύθραυστου και του επικίνδυνου που κυριαρχούν στις ευρύτερες πολιτικές που ασκούνται στον χώρο της Μεσογείου αλλά και στην ψυχολογία του ίδιου του ατόμου. Υπό την επίδραση του υποβόσκοντα κινδύνου και μιας «Aμλετικού» τύπου αμφιβολίας, σύγχρονοι καλλιτέχνες παράγουν έργα, τα οποία χαρακτηρίζονται συχνά από μια αμυντική, ειρωνική διάθεση.

Το κεντρικό πρόγραμμα της 3ης Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης αντλεί έμπνευση από την πόλη ως μία μεταφορά του έντονου πολυπολιτισμικού χαρακτήρα του παρελθόντος της. Κάθε ένας από τους χώρους που θα στεγάσουν τις εκθέσεις του κεντρικού προγράμματος (5 ιστορικά μνημεία και 5 μουσεία) αποτελεί ένα επεισόδιο από τη συνολική του αφήγηση. Αυτά τα επεισόδια εμπνέονται από την προηγούμενη και τη σημερινή χρήση των κτιρίων αυτών, την παλαιά και τη σύγχρονη συνεισφορά τους στην κοινωνική ζωή της πόλης και στις πολιτικές της ζυμώσεις και οι καλλιτέχνες και τα έργα που φιλοξενούνται, επιλέχθηκαν ειδικά για αυτά.

Έτσι, ο επισκέπτης των εκθέσεων θα περιδιαβαίνει την πόλη και ταυτόχρονα θα γίνεται κοινωνός της ιστορίας της και μέρος της ζωής της».


Αρχιτέκτονας: Ανδρέας Αγγελιδάκης


Το κεντρικό πρόγραμμα πρόκειται να πλαισιωθεί από μία σειρά δράσεων, οι οποίες θα ανακοινωθούν σύντομα, όπως η παρουσίαση των dOCUMENTA (13) Notebook series “100 Notes – 100 Thoughts”. Στην εκδήλωση, η Chus Martínez, υπεύθυνη Τμήματος και Μέλος του Core Agent Group θα παρουσιάσει τα πρώτα 17 Notebooks από τη σειρά “100 Notes – 100 Thoughts” ενώ στη συνέχεια θα ακολουθήσει συζήτηση με τον Γιάννη Σταυρακάκη, Καθηγητή στη Σχολή Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ., με συντονίστρια την επιμελήτρια Μαρίνα Φωκίδη.

Συντονισμός για τους χώρους του κεντρικού προγράμματος: οι επιμελητές του ΚΜΣΤ, Δόμνα Γούναρη, Αρετή Λεοπούλου, Θοδωρής Μάρκογλου,Κατερίνα Μαυρομιχάλη, Γιάννης Μπόλης, Άννα Μυκονιάτη, Ειρήνη Παπακωνσταντίνου, Μαρία Τσαντσάνογλου, Συραγώ Τσιάρα.

Πηγή: Biennale3

September 12, 2011

Hans Memling, The Last Judgement Triptych

Dies irae! Dies illa!
Solvet saeclum in favilla:
Teste David cum Sibylla!
...
Lacrimosa dies illa,
qua resurget ex favilla
Judicandus homo reus.
Huic ergo parce, Deus:

Pie Iesu Domine,
dona eis requiem. Amen.


Hans Memling, The Last Judgement Triptych, 1467-71
Oil on wood, 221 x 161 cm (central), 223,5 x 72,5 cm (each wing)
Muzeum Narodowe, Gdansk

Ο Hans Memling (c. 1440, Seligenstadt, - 1494, Bruges) φιλοτέχνησε αυτό το έργο σχετικά νωρίς στην καλλιτεχνική του πορεία στη Bruges, ωστόσο αποτελεί αναμφισβήτητα το διασημότερο και πιο επιβλητικό του έργο. Η σκηνή είναι εύκολα αναγνωρίσιμη. Πρόκειται για τη Δευτέρα Παρουσία με το κέντρο να κυριαρχείται από την θεία παρουσία του Χρηστού ένθρονου κατά την ημέρα της μεγάλης κρίσης, ενώ ακριβώς κάτω του ο αρχάγγελος Μιχαήλ φέρει το μεγάλο σταυροφόρο ζυγό.


Last Judgement Triptych (central panel)



Last Judgement Triptych (central detail of Jesus Christ)



Last Judgement Triptych (upper part of the central panel)



Last Judgement Triptych (lower part of the central panel)



Last Judgement Triptych (left and right panels)



Last Judgement Triptych (upper part of the left panel)



Last Judgement Triptych (lower part of the left panel)



Last Judgement Triptych (parts of the right panel)

September 2, 2011

Κωνσταντίνος Βαβυλουσάκης

Χίος 1970
Αθήνα - Α.Σ.Κ.Τ. 1995
Λονδίνο - Central St. Martins College 2001




Peace Invaders, 2009
Oil on canvas, 150 x 150 cm



Kinder Attack, 2009
Oil on canvas, 120 x 150 cm



Oddity, 2005
Oil on canvas, 150 x 150 cm

August 31, 2011

Art Subjects

A


B

C
D
E
G
H

I
K
L

M
N

O

P

R
S
T
V
W

May 5, 2011

Hieronymous Bosch, Christ carrying the Cross


Hieronymous Bosch, Christ carrying the Cross, after 1500
Oil on panel, 74 x 81 cm
Museum voor Schone Kunsten, Ghent


Μία από τις πιο παραισθησιογόνες δημιουργίες στην ιστορία της Δυτικής Τέχνης, δήλωσε ο Paul van der Broeck, ειδήμων της ζωγραφικής του Hieronymous Bosch. Το έργο του Φλαμανδού καλλιτέχνη απεικονίζει δίχως αμφιβολία με τόση μαεστρία το Θείο Δράμα κατά την πορεία στο Γολγοθά σε μία σύνθεση που ανάλογη της δεν υπάρχει την περίοδο εκείνη. Ο χώρος της σύνθεσης πραγματικά εκμηδενίζεται από το συνωστισμό των κεφαλών, στοιχείο που μας οδηγεί να τοποθετήσουμε τη δημιουργία του με ασφάλεια μετά το 1500, δηλαδή στην τελευταία περίοδο του ζωγράφου.

Ο Bosch είχε επιλέξει να φιλοτεχνήσει κυρίως θρησκευτικά θέματα στο βίο του, ενώ το παρόν είχε αναδειχθεί στα πιο δημοφιλή και αγαπημένα. Μέσα σ' όλον αυτόν το ζωγραφικό θόρυβο προβάλλει στο κέντρο η κεφαλή του Ιησού Χριστού, εμφανώς καταβεβλημένου από το άχθος του σταυρού, μέρους μόνο του οποίου αποτυπώνεται στον πίνακα. Παρά τη θεματική προσήλωση, ο ζωγράφος με κριτική ματιά σχολιάζει τον κόσμο και τις ανθρώπινες πράξεις με ευφυή τρόπο. Ο Χριστός που φέρει τον Σταυρό δηλώνει την απόλυτη συμπόνια του Bosch για το Θείο Δράμα, ενώ μαρτυρεί την προσωπική του ενασχόληση με τις θρησκευτικές τάσεις του Ύστατου Μεσαίωνα. Ο Χριστός ως μοναχικός και καρτερικός άνδρας φέρει στην πλάτη του τις αμαρτίες αυτού του άσχημου και κτηνώδους κόσμου και λυτρώνει την ίδια την ανθρωπότητα. Αυτή είναι η κύρια ιδέα που επιθυμούσε ο Bosch να μεταδώσει εδώ. Έξοχα η σκηνή εκτυλίσσεται σε δύο διαγωνίους, φαινόμενο αρκετά σπάνιο με ξεχωριστή σημασία. Η πρώτη διαγώνιος φέρεται κατά μήκος του Σταυρού προς το δεξιό κάτω άκρο, στον "κακούργο εξ ευωνύμων" δηλαδή. Η δεύτερη τρέχει από αντίστροφη πλευρά, από το Ιερό Μανδήλιον έως τη δεξιά άνω γωνία, όπου και απεικονίζεται ο κλέφτης που μετανοήσε στο δεξιό πλευρό του Χριστού.




Πέριξ της κεντρικής μορφής ανδρικά πρόσωπα, δυστυχισμένα και συστρεφόμενα, ίσως καρικατούρες της ανθρωπότητας, συμπιέζονται σαν πλάσματα της κόλασης, χαρακτηριστικό που αρέσκεται ο ζωγράφος να αποδίδει. Παράλληλα, συμπληρώνει και θεολογικά το έργο σημειώνοντας την απόκλιση της ανθρωπότητας από το λόγο του Θεού, που με τόση γαλήνη και κατανόηση διαγράφεται στο πρόσωπο του Θεανθρώπου. Εντύπωση προκαλεί η απουσία της Παρθένου Μαρίας, ενώ η μόνη γυναικεία μορφή στο έργο είναι αυτή της Αγίας Βερονίκης στο αριστερό κάτω άκρο, εύκολα αναγνωρίσιμη από το Άγιο Μανδήλιον που οριοθετεί το κατώτερο τμήμα του πίνακα. Όλες οι μορφές είναι αξιοσημείωτες για την ποικιλία των ενδυμάτων, των χειρονομιών, αλλά και των εκφράσεων των προσώπων τους, ενώ παράλληλα ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει για την επιλογή του ζωγράφου να απεικονίσει τόσο περίτεχνα τα καπέλα, προφανώς για να καλύψει το κενό από την ασάφεια του χώρου και της συνολικής απεικόνισης των ανθρώπινων μορφών.


Ο Bosch συχνά απεικόνιζει τον κακό και αμαρτωλό άνθρωπο σε κάθε πιθανή αμφίεση και κατάσταση.


Η τεχνική του Hieronymous Bosch είναι αρκετά εκλεπτυσμένη και φιλοσοφημένη, η χρωματική του παλέτα δε επιλέγει χρώματα σκοτεινά με λίγες φωτεινές σημάνσεις για να αποδώσουν στο μέγιστο την ιεροπρέπεια της σκηνής. Οι αντιθέσεις του καλού και του κακού, τα δαιμονικά προσωπεία, οι μοναδικές εκφράσεις, η χαοτική αλληλεπίδραση των μορφών συνηγορούν στην μοναδική ανάδειξη της κεντρικής μορφής με τρόπο αριστουργηματικό. Ο Jos de Sigenza, ένας Ισπανός συγγραφέας του 16ου αιώνα, δεν έγραψε άδικα: "Η διαφορά μεταξύ του Bosch και των άλλων ζωγράφων έγκειται στο γεγονός ότι οι άλλοι απεικόνισαν τον άνθρωπο όπως εμφανίζεται εξωτερικά. Μόνο ο Bosch τόλμησε να τον ζωγραφίσει όπως φαίνεται από μέσα."

October 26, 2010

Ο Toulouse-Lautrec στο Τελλόγλειο



Στόχος της έκθεσης είναι αφενός η γνωριμία με τον Toulouse Lautrec, τον ξεχωριστό αυτό δημιουργό, αλλά και το κλίμα, την ατμόσφαιρα της εποχής στο γύρισμα του 19ου/20ού αι. Το υλικό της έκθεσης, περισσότερα από 170 έργα προέρχονται από το Μουσείο Orsay στο Παρίσι, από το Μουσείο Toulouse Lautrec στο Albi καθώς και από το Château du Bosc (έργα και οικογενειακά κειμήλια) στη Naucelle. Αντικείμενα, όπως τα γυαλιά του, ένα κουτί με χρώματα και μια παλέτα του, το κουκλοθέατρό του, δυο γιαπωνέζικες κούκλες και ένα ζωγραφισμένο βότσαλο, παραχωρήθηκαν από την κόμισα Nicole Tapié de Céleyran, μικρή ανηψιά του καλλιτέχνη. Εκτίθενται επίσης διπλά έργα των Lautrec και Van Gogh, που ρίχνουν φως στο πόσο οι δυο ζωγράφοι επηρέασαν ο ένας τον άλλον.
Σημαντικός αριθμός εκθεμάτων, πρωτότυπες αφίσες, σχέδια του καλλιτέχνη, βιβλία προέρχεται από την ιδιωτική συλλογή του Παύλου και της Μπελίντας Φυρού (Μουσείο Ηρακλειδών). Επίσης έργα από ιδιωτικές συλλογές στη Γαλλία και Ελβετία, καθώς και πλούσιο αρχειακό υλικό από το Αρχείο Σπητέρη στο Τελλόγλειο ολοκληρώνουν τα τεκμήρια της έκθεσης. Η έκθεση έχει έντονα καλλιτεχνικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα που υποστηρίζεται με συνεργασίες με το ΚΘΒΕ, το Τμήμα Θεάτρου και Μουσικών Σπουδών του ΑΠΘ, το Μουσείο Κινηματογράφου, το Γαλλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο, τους Φίλους της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης κ.ά..
Την εποχή της Belle Epoque ολοκληρώνουν περίπου 150 χαρακτικά και σανγκίνες του Δημήτρη Γαλάνη, του ξεχωριστού αυτού Έλληνα δημιουργού, από τη συλλογή που δώρισε στο Τελλόγλειο το 2002 ο Δημήτρης Γαλάνης.
Ποικίλα και ενδιαφέροντα στοιχεία για την εποχή, αλλά και για την προσωπική ζωή του καλλιτέχνη, προσφέρει στον επισκέπτη και το πλούσιο αρχειακό και φωτογραφικό υλικό από το Αρχείο Σπητέρη. Ενώ τον απόηχο της προσωπικότητας του Toulouse Lautrec σε πιο σύγχρονες εφαρμογές δίνουν μαντίλες, υφάσματα και ρούχα του Γιάννη Τσεκλένη, εμπνευσμένα από τον καλλιτέχνη και τους ιμπρεσιονιστές.



Toulouse-Lautrec Henri (1864-1901)
Γοητευτική, ιδιόρρυθμη προσωπικότητα και γεννημένος αριστοκράτης, μετά την αναπηρία του, ο HenriMarieRaymonddeToulouseLautrec ασχολήθηκε με τη ζωγραφική. Στη σύντομη ζωή του, έφτιαξε υπέροχες αφίσες και περιέγραψε το κόσμο που μπαινόβγαινε στο ατελιέ του, καθώς και στα καμπαρέ που σύχναζε. Ο ταραγμένος ψυχικός του κόσμος κι οι καταχρήσεις τον οδηγήσανε στο αλκοόλ κι από κει στον πρόωρο θάνατο.
Γεννήθηκε στο Αλμπί,γιος του κόμη Αλφόνς Ντε Τουλούζ-Λοτρέκ και της κόμισσας Αντέλ. Στα 14 του παθαίνει το πρώτο σοβαρό ατύχημα κι αυτό δίνει άλλοθι στην οικογένειά του, για την εκ γενετής ατροφία των ποδιών του. Τέσσερα χρόνια μετά πηγαίνει στο Παρίσι και παρακολουθεί μαθήματα ζωγραφικής στο ατελιέ των Λεόν Μπονάκαι Φερνάν Κορμόν. Το 1884 ανοίγει δικό του ατελιέ στη Μονμάρτρη, τη συνοικία των καλλιτεχνών. Συναναστρέφεται με μοντέλα, πόρνες και τραγουδίστριες.
Το 1891 γίνεται διάσημος σ' όλο το Παρίσι εξ αιτίας της τεράστιας επιτυχίας της πρώτης του αφίσας για το Μουλέν-Ρουζ. Τον επόμενο χρόνο, με πρωτοβουλία των φίλων του, πάει στο Λονδίνο, για ν' απομακρυνθεί από τους πειρασμούς του Παρισιού. Το 1899, αλκοολικός και συφιλιδικός, με πρωτοβουλία της μητέρας του, μεταφέρεται σε ιδιωτική κλινική, λίγο έξω από το Παρίσι και νοσηλεύεται για τρεις μήνες, όπου δε σταμάτησε να σχεδιάζει. Βγαίνοντας θα πει «με τα σχέδιά μου αγόρασα την ελευθερία μου».
Το 1900 πάει στο Μπορντό και μετά πάλι στο Παρίσι, αδύναμος και καταβεβλημένος. Πεθαίνει στις 9 Σεπτεμβρίου στο Πύργο Μαλρομέ, στο Μπορντό, σε ηλικία μόλις 37 ετών.



ΤΑ ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΘΑ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 25 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010 ΣΤΙΣ 19:30

Συνεργασία:

Γαλλία
Μουσείο Orsay, Παρίσι
Μουσείο Toulouse-Lautrec, Albi
Ιδιωτική Συλλογή, Chateau du Bosc, Naucelle
Ιδιωτικές Συλλογές

Ελλάδα
Μουσείο Ηρακλειδών, Αθήνα
Κοινωφελές Ίδρυμα Αλέξανδρος Ωνάσης
Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος
Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα

Γενική ευθύνη: Αλεξάνδρα Γουλάκη-Βουτυρά, Γενική Γραμματέας ΔΣ Τελλογλείου
Μουσειολογική μελέτη: Σταμάτης Ζάννος
Προετοιμασία έκθεσης: Χριστίνα Τσαγκάλια

Διάρκεια έκθεσης: 15 Οκτωβρίου 2010-30 Ιανουαρίου 2011

Ώρες λειτουργίας έκθεσης:
Τρίτη, Πέμπτη-Παρασκευή: 09.00 - 14.00
Δευτέρα, Τετάρτη: 09.00-14.00. & 17.00.-21.00
Σάββατο-Κυριακή: 10.00-18.00

Categories